سر محقق محمد آصف گلزاد
سمبولیزم
سمبولیسم به آن مکتب ادبی و هنری اطلاق میشود که با اثر پذیری از فلسفۀ آیدیالیسم و الهام از متافزیک به وجود آمده است، این مکتب حوالی سالیان 1880م. در فرانسه رونق یافت . از سال 1886م. نامش بیشتر شایع گردید.(1) نخستین پیام آور مکتب ادبی مذکور، شارل بودلر بود. موصوف با انتشار دیوان اشعارش تحت عنوان«گلهای شر» جهان شعر را تکان داد. به نظر وی دنیا به سان جنگلی است پر از اشارات و سمبولها، حقیقت از چشم مردم عادی پنهان میباشد، فقط شاعر است که با فهم خویش، آنرا درک و احساس مینماید.(2) همچنان در این راستا میتوان از شخصیت های دیگری چون: پل ورلن، آرتورمبو و استفان مالارمه به عنوان شخصیت های معروف مکتب سمبولیزم یاد آور شد.(3) سپس شاعران دیگر نیز ظهور نموده و آثار فراوان در زمینه ایجاد کردند.
زبان شعر سمبولیسم، مخلوط و در هم بوده؛ چنانچه در وهلۀ اول خواننده و شنونده را دچار تعجب میساخت. پیروان مکتب مذکور در ساخت کلام خود دگرگونی هایی را به میان آوردند، حتی در پی آن بر آمدند که قواعد دستور زبان را هم عوض کنند. ایشان وزن را یک نوع موانع در مسیر خویش می پنداشتند. اکثر شعرای این مکتب وزن و قافیه را در شعر تعدیل نمودند. بدین ترتیب رویا و تخیل همراه با سمبول ها وارد ادبیات شد. هدف عمدۀ شعر سمبولیسم این بود که عظمت احساسات و تخیلات، نباید با تشریحات واضح و صریح از میان برده شود، بلکه کوشش به عمل آید تا خطوط صریح و روشن تیره گردد.(4) ناگفته نماند که در مکتب سمبولیسم، تا حدود زیادی تصوف و عرفان خویش را نیز مشاهده میکنیم.
مآخذ:
1- رضا سید حسینی، مکتب های ادبی. چاپ دوم، انتشارات نیل، 1337، ص 22.
2- د.م. آریانا، ص 708.
3- مکتب های ادبی، ص ص 218، 222، 224، 225 .
4- همان اثر، 224.
